TRZEŚŃ

Położenie

Trześń położona jest we wschodniej części gminy Gorzyce nad rzeką Trześniówką, która wyznacza granicę pomiędzy województwem podkarpackim i świętokrzyskim. Od wschodu Trześń graniczy bezpośrednio  z miastem Sandomierz.

Rys historyczny miejscowości Trześń

Po raz pierwszy Trześń pojawia się w dokumencie lokacyjnym wsi  Węgorzewo z roku 1302. Wśród świadków tego wydarzenia wymieniony jest Wit, kapelan kościoła pod wezwaniem Św.Mikołaja  w Trześni.  Pełne prawa parafii uzyskał tenże kościół prawdopodobnie między rokiem 1302 a 1325. Fundatorem parafii był Pełka ówczesny dziedzic Trześni, który sprzedał wieś Janowi Tarnowskiemu kasztelanowi sandomierskiemu  w 1379 roku.  Od tej chwili ziemie trześniowskie stanowiły własność rodu Tarnowskich przez następne stulecia, aż do końca II wojny światowej. Dokument z 1602 roku, dotyczący wizytacji biskupa w Sandomierzu, wykazuje , że w parafii Trześń istniała szkoła parafialna. W 1785 r. wieś liczyła 472 mieszkańców. W okresie I i II wojny światowej liczne przemarsze wojsk, starcia, potyczki  i bitwy dokonały ogromnych zniszczeń na terenie Trześni . W 1934 r. Trześń  była siedzibą zbiorczej gminy, w tym to czasie powstał jej murowany budynek tzw. „prezydium”, który stoi do dzisiejszego dnia. Zmiana siedziby gminy z Trześni na Gorzyce nastąpiła w 1973 roku. 

Warto zobaczyć

  • Zespół Kościoła Parafialnego p.w. Świętej Rodziny:

- kościół murowany 1893-1899

- plebania murowana XIX/XX w.

- ogrodzenie murowane k.XIX w.

  • Zespół dworski

- dwór murowany II połowa XIX w.

- spichlerz murowany II połowa XIX w.

Ciekawostki

  • Nazwa Trześń, jak czytamy w Księdze majątków Diecezji Krakowskiej autorstwa Jana Długosza,  pochodzi od drzew trześni- czereśni, które w tym miejscu zwarcie występowały. Pierwotnie wioska nosiła nazwy: Czeresznia, Czereśnia, Trześnia.
  • W 1809 r. Dworek Tarnowskich, który był przez krótki okres  kwaterą główną sztabu generalnego Wojsk Księstwa Warszawskiego, gościł w swoich progach takie znakomitości jak: książę Józef Poniatowski, generał Michał Sokolnicki, pułkownik Stanisław Potocki czy literat Aleksander Fredro.                                                                                                               
  • W ścianie Kościoła pod wezwaniem Świętej Rodziny do dziś tkwi pocisk, który trafił tam podczas bombardowania   w 1944 r.

Oprac. Gminna Biblioteka Publiczna w Gorzycach